Afscheid

Dit weekend stond in teken van het overgaan van een oom van me. Hij startte zijn laatste reis, zijn weg terug naar huis. Dit weekend stond ook in het teken van mijn familie waarvan ik er velen ongeveer 20 jaar geleden voor het laatst heb gezien.
Het was een reis terug in de tijd maar dan helemaal in het nu.
In de auto ernaar toe besefte ik pas dat ik hoognodig een degelijke aarding en verbinding nodig had om er te kunnen staan. Om niet meegezogen te worden in verhalen en herinneringen die me naar plaatsen en tijden zouden brengen waar ik niet het vermogen zou hebben dat ik ondertussen ontwikkeld heb. Aangekomen bij mijn moeder liep ik nog heel even de tuin in waar ik opgegroeid ben en voelde bij elke stap heel bewust de aarde waarmee ik me verbond en de supreme being energie waarin ik me als een kind thuis voel, gesteund en krachtig.
Het was 7 jaar geleden dat ik nog in deze kerk was, voor een begrafenis van een andere oom. De kerk waar ik opgroeide op zondag en schooldagen waarin we na een preek moesten biechten en penitenties doen. Ik stond er ooit in het kinderkoor waar we naast religieuze liederen, onschuldig plezier hadden achter het altaar. Je wilde daar niet betrapt worden op plezier want dat hoorde niet in de kerk. We waren kinderen en zochten de lichte kant van het leven op.
De kerk zag er doorgeleefd uit. De boog boven het altaar vertoonde scheuren en het neutrale beige van het gewelf is vuil geworden van jaren en jaren mensen ontvangen, kaarsen branden en als het heel koud wordt in de winter, de centrale verwarming te laten branden. Lagen en lagen van geschiedenis hebben zich gehecht aan de gematerialiseerde afbeelding van wat Gods' huis genoemd wordt. Ernaar kijkend komt de vraag in me op of God gekozen zou hebben voor deze donkere omgeving? Het is dezelfde vraag die ik als kind had als ik de koude kerk binnenkwam. Ik kan het niet laten te denken dat hij zich beter gevoeld zou hebben in een open weide met lang groen gras, wilde bloemen, bomen met eekhoorntjes en vogels, wolken als gewelven en de zachtheid en vriendelijkheid van de natuur als steun. Dan voel ik de harde bank in mijn rug en weet dat dit slechts een interpretatie van mij is en die is gekleurd door mijn innerlijke ervaring van de God die ik hoor zeggen: "laat de kinderen tot mij komen" en de vreugde die hij wilde verspreiden.
Ik weet dat het een omstreden figuur was, maar van Osho heb ik één ding onthouden. Iets dat mijn intuïtie ondersteunde en een antwoord gaf op enkele van mijn prangende vragen in die tijd: " Ze hebben Jezus vergeten en het kruis onthouden." Als ik om me heen kijk en de leraren van alle geloofgemeenschappen bekijk, hoe ze geïnterpreteerd worden, kan ik niet anders dan Osho gelijk geven. Onder de mantel der liefde wordt veel stof vergaard.
In de kerk hadden ze het dit weekend over mensen die in het licht komen te staan en naar het licht wederkeren. Over naar huis gaan en rust vinden. Is dit niet wat in elke geloofsgemeenschap verteld wordt? Het feest van naar huis terugkeren en in het licht staan? Waarom een strijd leveren over wie het 'beste' geloof heeft, over wie 'juist' is en de absolute waarheid verkondigt in een wereld vol mensen die in de kern eigenlijk allemaal hetzelfde willen ... Liefde.
De wake en de begrafenis verliepen rustig. Zijn kinderen creëerden een respectvolle dienst met zorgvuldig uitgezochte muziek en een ode aan de mooie kanten van zijn leven. Het heengaan van een geliefde maakt de herinnering meestal zoet.
Het lichaam van een mens die overgegaan is doet mij denken aan dat van een wassen beeld. Het leven waarmee wij hier zo vertrouwd zijn houdt op, de bloedstroom stopt en het hart valt stil. Het is het omhulsel waar een ziel in heeft gehuisd, zoveel jaren lang. De ziel die onze ogen levend maakte en daarmee het hart van een ander raken mocht. Deze ziel kan nu weer naar huis. Toch is het vreemd want als ik naar hem kijk als iedereen weg is en ik stil bij hem zit, verwacht ik bij elke ademhaling die ik onderga, dat zijn lichaam zal reageren met zijn eigen ademhaling. Dat doet het niet en heel even stokt de mijne. Een aanmaning vormt zich in mijn brein: "Hé, waar blijf je, het wordt tijd" maar het blijft stil en het lichaam dat je altijd hebt zien bewegen, ligt met gesloten ogen en gevouwen handen, levenloos in zijn laatste bed hier op aarde. In die twee seconden dat dit door je heengaat weet je weer "natuurlijk, hij ademt nooit meer". Dan zie ik het schilderij boven zijn hoofd. Een afbeelding van het doek vanuit de lijdensweg van Jezus, waarop zijn beeltenis achter bleef. Vera Icona. Weer moet ik denken aan het lijden dat vereeuwigd werd en dan hoor ik opnieuw "Laat de kinderen tot mij komen". Ik kijk naar hem en denk "hij komt eraan, is onderweg. Misschien is hij al thuis." Ik wens hem een helende reis naar huis en geef hem mee wat van ons twee was en ik niet meer nodig heb.
De familie is groot en het is fijn om mensen terug te zien op de koffietafel die volgt. Ze zijn allemaal gekomen omdat hij een deel van ons was. Er is geen tijd om met iedereen te praten maar de verbinding is eer aangedaan. Zoveel herinneringen. Een heel leven dat herleeft. Ontmoetingen waarvan ik niet meer weet waar ik ze moet plaatsen. Langzaam komen beelden en woorden, herinneringen weer naar boven. Het zijn niet altijd de leukste, soms wil ik ze niet eens horen maar anderen zijn dan weer warm en lief, vriendelijk. Ik verkies in liefde te blijven en laat langs me afglijden wat ik niet meer nodig heb.
Dit weekend nemen we allemaal afscheid, bewust of onbewust, van een stukje leven dat elk van ons heeft opgebouwd. Geen nood. We gaan straks allemaal gewoon weer naar huis.

Ik begrijp het niet! Vrouwen in de film. Alleenstaande vrouwen.
Niet de nieuwste generatie jong talent maar de ouder wordende vrouw in de film. Laat me beginnen met haar kat. Haar kat komt namelijk in een haast bovenaardse zenmodus, op het precies gepaste moment troostend langs haar hielen wrijven of gezellig spinnen op haar schoot. Ik ben er steeds weer door gecharmeerd want mijn kat komt wanneer hij zin heeft en dat heeft echt niets te maken met mijn behoeften.
Deze supervrouwen, die trouwens voor alledaags moeten doorgaan, worden 's morgens wakker alsof ze net van een schoonheidsbehandeling komen. Zelfs als het de bedoeling is dat ze er sjofel en verward bijlopen vanwege hun hartverscheurende levensproblemen. Ik zou mezelf nogal breed toelachen in de spiegel als ik er 's ochtends zo zou uitzien. Als ik opsta lijk ik ouder dan toen ik slapen ging en het duurt steeds langer voor mijn huid de slaaprimpels gladgestreken heeft.
Nou ja, glad, dat is al even geleden geloof ik. Ik weet het niet meer zo goed. Soms laat mijn geheugen mij in de steek. Kijk, dat hebben die vrouwen nooit! Tenzij het gaat om een scenario met ziektes of ongelukken. Dan gaan ze dramatisch dood of herstellen ze op serene wijze. In ieder geval worden ze als bij wonder nog mooier dan ze al waren.
Je hebt ze net zien wakker worden in een bed dat echt niet beslapen lijkt en daar gaan ze, trippelend op hoge hakken, gedoucht en gemaquilleerd, quasi nonchalant, de deur uit. Dat doen ze met een beker koffie waarvan ze één keer nippen en die dan zomaar ergens verdwijnt. Als ik mijn koffie ergens neerzet komt er niemand in de verleiding hem op te ruimen en als er één ding is waarvan ik zeker ben bij mijn thuiskomst is het dat de afwas op mij wacht. Ik sta meestal vroeg op om te douchen en te ontbijten want ik houd het met een lege maag niet uit tot de lunch. Mijn uitgehongerde kat krijgt eerst eten, hij zou niet anders dulden! Vlees uit een pakje. Dat ruikt niet bepaald naar verse lavendel vind ik maar hij is er dol op.
Ik maak eigenhandig de kattenbak schoon want vreemd genoeg gaat dat bij mij weer niet vanzelf! Dat brengt mij op het precaire onderwerp, de wc. Het volgende klinkt alsof ik mijn ondergang bewerkstellig maar goed, ik beken, ik gebruik regelmatig de wc en zou er niet zonder kunnen. Vrouwen in de film gaan nooit naar de wc en als ze het per uitzondering toch een keer doen, is het meestal een grappige gebeurtenis met een zekere, hm, flair zou ik bijna durven zeggen. Grappig en met flair? Nee, daar heb ik geen herinneringen aan.
Ik zei dat ik niet een van hen wil zijn maar zoals zoveel 50+ vrouwen met een maatje meer, prikt het natuurlijk toch als je een ouder wordende, prachtig gevormde filmster ziet verschijnen. Ik kan het niet laten om dan troostend en misschien totaal uit de lucht gegrepen, te denken dat ze nooit het genoegen kent van spontaan een ijsje met twee! smaken te kopen of een boterham met een dikke laag chocopasta te smeren. Of, wanneer ik lekker sta te koken met een wit wijntje bij de hand, zij voor datzelfde glas een heel uur moeten afzien op de loopband of de spinningbike.
Dat doet ze uiteraard starend naar een scherm vol zeer jonge, strakke lijfjes in veel te drukke videoclips. Als dat niet bevredigend werkt denk ik aan agressieve liposucties en pijnlijke inspuitingen met botox die zij moet ondergaan. Het arme mens.
Deze week hoorde ik in een film de ene mooie vrouw tegen de andere zeggen dat zij er nog net zo uitzag als in hun studententijd toen ze samen de boel op stelten zetten. De tijd had geen vat op haar gehad. Wat mij betreft zag ze er ongeveer 30 uit maar ze moest een vrouw van 50 voorstellen met een volwassen zoon, die in een andere film haar minnaar had kunnen zijn! Soms vind ik dit soort castkeuze oncomfortabele neigingen krijgen. Als ze er eentje van 50 moeten hebben, dat ze er dan ook een kiezen!
Deze vrouwen hebben uiteraard een bloeiende praktijk of een schitterende carrière. Het is niet duidelijk wanneer ze werken want ze hebben lunchafspraken waarin nooit over zaken gepraat wordt en ze houden joggingsessies in het park. Ik vraag me af hoe ze dat zo gracieus doen trouwens. Er zit bij hen nooit iets in de weg.
Toen ik startte met een soort 'start running' was het de zwaartekracht die won want ik plofte iedere keer dieper de Finse piste in. Tussendoor stukjes wandelen dan maar, met een tomaatrood hoofd en zweet dat onelegant langs mijn voorhoofd op mijn letterlijk a-dem-benemende sportbeha drupte. Ik bleef enthousiast doorgaan tot mijn protesterende rug mij in de CT-scanner kreeg met het bekende verdict als gevolg: 'stop running'! Daar ging mijn droom om langs het strand, zwevend in badpak te rennen, glanzend van het zweet dat nooit ruikt en met het soort spieren dat welgestelde mannen van mijn leeftijd hun jonge deernes zou laten vergeten. Ach, geen drama aan de buitenkant na het verdict maar ik kan je verzekeren dat het aan de binnenkant niet zomaar ineens vakantie was.
Die mooie vrouwen op het scherm vormen de klassieke afleiding van het alledaagse leven met zijn beslommeringen en soms harde confrontaties. Ze beantwoorden aan het verlangen om situaties mooier te maken dan ze in feite door ons beleefd worden maar het daarom niet zijn. Ik vraag me regelmatig af waarom vrouwen in de film niet echt alledaags en imperfect kunnen zijn. De(h)erkenning lijkt me rustgevend.
Toegegeven, een taille als die van hen wel zou ik wel willen maar ik heb geen behoefte om een ander te zijn. Ik ben er mij van bewust dat dit verhaal slechts een scenario is want een van de geneugten van het leven vind ik het volgende.
Onder een dekentje op de zetel even vergeten dat de afwas op het aanrecht staat, de rekeningen op het bureau liggen en in een roes verdwijnen in de prachtige romantiek van alleenstaande vrouwen en hun verhalen in "Chocolat" en "Under the Tuscan Sun". Daisy