Afscheid

Dit weekend stond in teken van het overgaan van een oom van me. Hij startte zijn laatste reis, zijn weg terug naar huis. Dit weekend stond ook in het teken van mijn familie waarvan ik er velen ongeveer 20 jaar geleden voor het laatst heb gezien.
Het was een reis terug in de tijd maar dan helemaal in het nu.
In de auto ernaar toe besefte ik pas dat ik hoognodig een degelijke aarding en verbinding nodig had om er te kunnen staan. Om niet meegezogen te worden in verhalen en herinneringen die me naar plaatsen en tijden zouden brengen waar ik niet het vermogen zou hebben dat ik ondertussen ontwikkeld heb. Aangekomen bij mijn moeder liep ik nog heel even de tuin in waar ik opgegroeid ben en voelde bij elke stap heel bewust de aarde waarmee ik me verbond en de supreme being energie waarin ik me als een kind thuis voel, gesteund en krachtig.
Het was 7 jaar geleden dat ik nog in deze kerk was, voor een begrafenis van een andere oom. De kerk waar ik opgroeide op zondag en schooldagen waarin we na een preek moesten biechten en penitenties doen. Ik stond er ooit in het kinderkoor waar we naast religieuze liederen, onschuldig plezier hadden achter het altaar. Je wilde daar niet betrapt worden op plezier want dat hoorde niet in de kerk. We waren kinderen en zochten de lichte kant van het leven op.
De kerk zag er doorgeleefd uit. De boog boven het altaar vertoonde scheuren en het neutrale beige van het gewelf is vuil geworden van jaren en jaren mensen ontvangen, kaarsen branden en als het heel koud wordt in de winter, de centrale verwarming te laten branden. Lagen en lagen van geschiedenis hebben zich gehecht aan de gematerialiseerde afbeelding van wat Gods' huis genoemd wordt. Ernaar kijkend komt de vraag in me op of God gekozen zou hebben voor deze donkere omgeving? Het is dezelfde vraag die ik als kind had als ik de koude kerk binnenkwam. Ik kan het niet laten te denken dat hij zich beter gevoeld zou hebben in een open weide met lang groen gras, wilde bloemen, bomen met eekhoorntjes en vogels, wolken als gewelven en de zachtheid en vriendelijkheid van de natuur als steun. Dan voel ik de harde bank in mijn rug en weet dat dit slechts een interpretatie van mij is en die is gekleurd door mijn innerlijke ervaring van de God die ik hoor zeggen: "laat de kinderen tot mij komen" en de vreugde die hij wilde verspreiden.
Ik weet dat het een omstreden figuur was, maar van Osho heb ik één ding onthouden. Iets dat mijn intuïtie ondersteunde en een antwoord gaf op enkele van mijn prangende vragen in die tijd: " Ze hebben Jezus vergeten en het kruis onthouden." Als ik om me heen kijk en de leraren van alle geloofgemeenschappen bekijk, hoe ze geïnterpreteerd worden, kan ik niet anders dan Osho gelijk geven. Onder de mantel der liefde wordt veel stof vergaard.
In de kerk hadden ze het dit weekend over mensen die in het licht komen te staan en naar het licht wederkeren. Over naar huis gaan en rust vinden. Is dit niet wat in elke geloofsgemeenschap verteld wordt? Het feest van naar huis terugkeren en in het licht staan? Waarom een strijd leveren over wie het 'beste' geloof heeft, over wie 'juist' is en de absolute waarheid verkondigt in een wereld vol mensen die in de kern eigenlijk allemaal hetzelfde willen ... Liefde.
De wake en de begrafenis verliepen rustig. Zijn kinderen creëerden een respectvolle dienst met zorgvuldig uitgezochte muziek en een ode aan de mooie kanten van zijn leven. Het heengaan van een geliefde maakt de herinnering meestal zoet.
Het lichaam van een mens die overgegaan is doet mij denken aan dat van een wassen beeld. Het leven waarmee wij hier zo vertrouwd zijn houdt op, de bloedstroom stopt en het hart valt stil. Het is het omhulsel waar een ziel in heeft gehuisd, zoveel jaren lang. De ziel die onze ogen levend maakte en daarmee het hart van een ander raken mocht. Deze ziel kan nu weer naar huis. Toch is het vreemd want als ik naar hem kijk als iedereen weg is en ik stil bij hem zit, verwacht ik bij elke ademhaling die ik onderga, dat zijn lichaam zal reageren met zijn eigen ademhaling. Dat doet het niet en heel even stokt de mijne. Een aanmaning vormt zich in mijn brein: "Hé, waar blijf je, het wordt tijd" maar het blijft stil en het lichaam dat je altijd hebt zien bewegen, ligt met gesloten ogen en gevouwen handen, levenloos in zijn laatste bed hier op aarde. In die twee seconden dat dit door je heengaat weet je weer "natuurlijk, hij ademt nooit meer". Dan zie ik het schilderij boven zijn hoofd. Een afbeelding van het doek vanuit de lijdensweg van Jezus, waarop zijn beeltenis achter bleef. Vera Icona. Weer moet ik denken aan het lijden dat vereeuwigd werd en dan hoor ik opnieuw "Laat de kinderen tot mij komen". Ik kijk naar hem en denk "hij komt eraan, is onderweg. Misschien is hij al thuis." Ik wens hem een helende reis naar huis en geef hem mee wat van ons twee was en ik niet meer nodig heb.
De familie is groot en het is fijn om mensen terug te zien op de koffietafel die volgt. Ze zijn allemaal gekomen omdat hij een deel van ons was. Er is geen tijd om met iedereen te praten maar de verbinding is eer aangedaan. Zoveel herinneringen. Een heel leven dat herleeft. Ontmoetingen waarvan ik niet meer weet waar ik ze moet plaatsen. Langzaam komen beelden en woorden, herinneringen weer naar boven. Het zijn niet altijd de leukste, soms wil ik ze niet eens horen maar anderen zijn dan weer warm en lief, vriendelijk. Ik verkies in liefde te blijven en laat langs me afglijden wat ik niet meer nodig heb.
Dit weekend nemen we allemaal afscheid, bewust of onbewust, van een stukje leven dat elk van ons heeft opgebouwd. Geen nood. We gaan straks allemaal gewoon weer naar huis.